Cyberbezpieczeństwo
Internet i urządzenia elektroniczne są dziś częścią naszego codziennego życia. Korzystamy z nich między innymi do kontaktu z urzędem, bankiem, lekarzem czy rodziną. Warto pamiętać, że w sieci możemy również spotkać się z próbami wyłudzenia danych, pieniędzy lub zainfekowania urządzenia złośliwym oprogramowaniem.
Dlatego zachęcamy mieszkańców do stosowania podstawowych zasad bezpieczeństwa w Internecie.
Na jakie zagrożenia warto uważać?
Phishing – wiadomości e-mail, SMS-y lub komunikaty internetowe, których celem jest nakłonienie nas do podania danych, kliknięcia w link albo wykonania płatności. Wiadomość może wyglądać tak, jakby pochodziła od banku, urzędu, firmy kurierskiej lub innej znanej instytucji.
Złośliwe oprogramowanie (malware) – programy, które mogą uszkodzić urządzenie, wykraść informacje lub umożliwić osobom nieuprawnionym dostęp do danych.
Ransomware – rodzaj złośliwego oprogramowania, które może zablokować lub zaszyfrować pliki i żądać zapłaty za ich odzyskanie.
Oszustwa internetowe – próby wyłudzenia pieniędzy lub danych, między innymi poprzez fałszywe sklepy internetowe, wiadomości, reklamy czy osoby podszywające się pod znajomych lub członków rodziny.
Kradzież danych – nieuprawnione pozyskanie danych osobowych, haseł, informacji dotyczących kont lub innych poufnych informacji.
Fałszywe aplikacje i strony internetowe – mogą przypominać prawdziwe serwisy banków, urzędów lub popularnych usług, ale ich zadaniem jest przejęcie naszych danych.
Jak zadbać o swoje bezpieczeństwo?
- Stosuj silne i różne hasła do poszczególnych kont. Nie używaj prostych haseł, takich jak „123456” czy data urodzenia.
- Włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA) wszędzie tam, gdzie jest dostępne.
- Regularnie aktualizuj system operacyjny, przeglądarkę oraz aplikacje na komputerze i telefonie.
- Nie klikaj bez zastanowienia w linki otrzymane w wiadomościach e-mail, SMS-ach lub komunikatorach.
- Nie otwieraj podejrzanych załączników, szczególnie jeśli wiadomość pochodzi od nieznanego nadawcy.
- Sprawdzaj adres strony internetowej, zanim podasz na niej dane logowania lub informacje dotyczące płatności.
- Nie podawaj haseł, kodów SMS ani danych logowania osobom, które proszą o nie przez telefon, e-mail lub komunikator.
- Ogranicz ilość danych osobowych publikowanych w Internecie.
- Korzystaj z legalnego i aktualnego oprogramowania oraz zabezpieczaj komputer i telefon przed złośliwym oprogramowaniem.
- Wykonuj kopie zapasowe ważnych plików, aby w razie awarii lub ataku nie utracić danych.
- Zachowaj szczególną ostrożność wobec wiadomości wywołujących presję, np. „musisz zapłacić natychmiast” albo „Twoje konto zostanie zablokowane”.
Pamiętaj
Żadna wiarygodna instytucja nie powinna prosić Cię o podanie hasła do konta, kodu autoryzacyjnego czy innych poufnych danych za pośrednictwem wiadomości e-mail lub SMS.
Jeżeli masz wątpliwości, nie klikaj w link i nie odpowiadaj na wiadomość. Skontaktuj się z daną instytucją, korzystając z numeru telefonu lub adresu strony internetowej znalezionego samodzielnie, a nie z danych zawartych w podejrzanej wiadomości.
Gdzie szukać informacji?
Więcej informacji, porad i materiałów dotyczących bezpieczeństwa w sieci można znaleźć na stronach:
- Gov.pl – informacje i poradniki dotyczące cyberbezpieczeństwa
- CERT Polska – informacje o zagrożeniach i sposobach ochrony
- Poradniki bezpieczeństwa CERT Polska (OUCH!)
Podejrzaną wiadomość lub incydent w sieci można zgłosić do CERT Polska
Jeżeli zauważysz próbę oszustwa, phishingu lub inne podejrzane działanie w Internecie, możesz zgłosić je za pośrednictwem serwisu CERT Polska:
Zachowanie podstawowych zasad bezpieczeństwa znacząco zmniejsza ryzyko utraty danych i pieniędzy. Warto zatrzymać się na chwilę i sprawdzić wiadomość, zanim klikniemy, odpowiemy lub wykonamy płatność.