W pierwszy weekend września 2025 r. nieżyjący od ponad czterech stuleci Jan Kochanowski zdominował życie kulturalno-literackie w całym kraju. Stało się to za sprawą 14. edycji Narodowego Czytania, w które włączyła się także Dąbrowa Tarnowska, by na nowo odkryć bogate poetyckie dziedzictwo „Jana z Czarnolasu”. Wydarzenie było wspólnym przedsięwzięciem Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marii Kozaczkowej w Dąbrowie Tarnowskiej i Biblioteki Pedagogicznej w Tarnowie, filia w Dąbrowie Tarnowskiej. Prowadziły je kierujące tymi instytucjami: Anna Jastrzębiec-Witowska i Agata Obara-Giera.
Jan Kochanowski urodził się w Sycynie Północnej, na terenie dzisiejszego województwa mazowieckiego, około 1530 roku. Aktualność twórczości Kochanowskiego zawarta jest w głębokim humanizmie jego dzieł, powiązaniu liryki z życiowymi radościami, smutkami, czasem niewyobrażalną tragedią czy refleksją nad naturą ludzką. Kochanowski sprawił, że takie treści zaczęły być wyrażane w języku narodowym, a nie tylko po łacinie. Literaturoznawcy podkreślają znaczenie jego twórczości dla rozwoju polskiego języka literackiego.
Dąbrowskie „Narodowe Czytanie 2025” zostało podzielone na trzy części, reprezentujące trzy rodzaje dzieł Jana Kochanowskiego: fraszki, treny i pieśni. Prezentację części pierwszej rozpoczął burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej Krzysztof Kaczmarski utworem „Do gór i lasów”. Fraszki czytali również uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2: Aleksander Bator, Roma Bator i Klara Bociek, dyrektor Szkoły Podstawowej nr 2 – Anna Fido, uczestnik Warsztatów Terapii Zajęciowej – Grzegorz Mazur, wiceprezes dąbrowskiego oddziału Związku Emerytów, Rencistów i Inwalidów – Krystyna Łata. Polonistka Szkoły Podstawowej w Smęgorzowie – Justyna Bociek, i jej mąż Łukasz przeczytali przewrotną fraszkę „Raki”, której przesłanie zmienia się w zależności od sposobu czytania.
Wybrane treny przedstawili: nauczyciel Szkoły Podstawowej nr 2 – Sławomir Bator, dyrektor Warsztatów Terapii Zajęciowej – Przemysław Śliwa, pracownik biblioteki ds. BHP – Witold Kogut, Radny Rady Miejskiej – Jerzy Żelawski, znany dąbrowski fotografik, a zarazem urzędnik szczucińskiego ratusza – Mateusz Kolano, prezes dąbrowskiego oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego – Jerzy Stelmach oraz starszy aspirant Mariusz Przeniosło z Komendy Powiatowej Policji w Dąbrowie Tarnowskiej. Tren X odczytała nauczycielka I LO w Dąbrowie Tarnowskiej – Katarzyna Leżoń-Tabor, udowadniając, że żałoba przedstawiona u Kochanowskiego nie musi być zawężona do ojcowskiego bólu.
Pieśni zostały przedstawione przez: córkę patronki dąbrowskiej biblioteki – Marię Pietrachę, przedstawicielkę Dyskusyjnego Klubu Książki – Marię Sarnecką, dyrektor Przedszkola nr 1 – Marzenę Trelę, dyrektor Szkoły Podstawowej w Lipinach – Agatę Leżoń, przewodniczącą Rady Osiedla nr 1 – Paulinę Cygan, redaktorkę „e-Kuriera Dąbrowskiego” – Urszulę Skórkę, reprezentującą Powiatową Komendę Państwowej Straży Pożarnej – Magdalenę Bratko oraz czytelniczkę i właścicielkę firmy szkoleniowej Consens – Agnieszkę Król.
Utwory Kochanowskiego oraz te nawiązujące do jego twórczości stanowią doskonałą podstawę do muzycznych aranżacji. Na potrzeby Narodowego Czytania w MBP przygotowała je Ksenia Śliwa, artystka i nauczycielka śpiewu, na co dzień związana z Tarnowem i powiatem tarnowskim. Poprzez wokalne wykonania dostarczyła uczestnikom spotkania wielu wzruszeń i zachwyciła swoją interpretacją poezji mistrza Jana.
Podsumowania przedpołudnia z twórczością Kochanowskiego podjęli się burmistrz Dąbrowy Tarnowskiej Krzysztof Kaczmarski i Przewodniczący Rady Miejskiej w Dąbrowie Tarnowskiej Wiesław Mendys. Na widowni nie zabrakło osób związanych z Uniwersytetem Trzeciego Wieku przy Dąbrowskim Domu Kultury z wiceprezes Małgorzatą Majchrowicz, Dziennym Domem Senior+, czynnych i emerytowanych nauczycieli, bibliotekarzy, uczestników bibliotecznych warsztatów artystycznych, mieszkańców miasta i okolicy. Czytający otrzymali literackie upominki w postaci specjalnego wydania „Fraszek, pieśni, trenów” Jana Kochanowskiego (Kolorowa Klasyka) oraz zakładki stylizowane na gęsie pióro. Wszyscy uczestnicy mogli zabrać ze sobą gadżety w formie zakładek i magnesów, które wykonali podopieczni Warsztatów Terapii Zajęciowej oraz pamiątkowe przypinki przygotowane przez Bibliotekę Pedagogiczną w Tarnowie.
Narodowe Czytanie 2025 otrzymało dofinansowanie ze środków Rady Osiedla nr 1, której przewodniczącą jest Paulina Cygan.
Patronat honorowy nad wydarzeniem sprawowała Para Prezydencka i włodarz miasta Dąbrowa Tarnowska Krzysztof Kaczmarski. Medialnie Narodowe Czytanie w dąbrowskiej książnicy wsparł „e-Kurier Dąbrowski”.
